Sosyal Güvenlik Reformunun kadın sigortalılara 4 yıl erken emekl

Sosyal Güvenlik Reformu

Sosyal Güvenlik Reformu, Genel Sağlık Sigortası Kanunu, Emeklilik Sigortaları Kanunu ve Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ve Primsiz Ödemeler Kanunu olmak üzere 4 kanundan oluşmaktadır.

5510 say ılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun bir kısım hükümleri 30 Nisan 2008, bir kısım hükümleri 1 Temmuz 2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bir kısım hükümleri ise 1 Ekim 2008 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Kadınlara 4 yıl erken emekli olma hakkı

1 Ekim'de yürürlüğe girecek olan sosyal güvenlik reform kanunu, SSK'lı (yeni kanunda 4/a'lı) kadınlara iki doğuma kadar ikişer yıl borçlanma imkanı vermektedir. Borçlanma için üç tane şart aranmaktadır;

1. Borçlanmaya başvuran kadın, başvuru tarihinde SSK'lı çalışıyor olmalıdır,

2. Çocuğunu sağ doğurmuş ve çocuğu yaşıyor olmalıdır,

3. Doğumdan sonraki iki yıl süresince SSK'lı olarak bir işyerinde çalışmamış olmalıdır.

Bu şartları yerine getiren kadınlar, iki çocuk için 4 yıla kadar borçlanma yapabilecek ve 4 yıl daha erken emekli olabilecektir. Buraya kadar açıklanan hususlar herkes tarafından bilinen hususlardır. BUNDAN SONRASI DAHA ÖNEMLİDİR: 

Kadın; memur, esnaf, çiftçi ve ev hanımı da borçlanabilir! Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre ilk bakışta, bu doğum borçlanmasından sadece işçi statüsünde çalışan SSK'lılar yararlanacakmış gibi görünmektedir. Zira aynı hak yasada memurlara, Bağ-Kur'lulara ve isteğe bağlı sigortalılara açık olarak verilmemiştir.

Oysa kanun biraz daha dikkatli incelendiğinde, aynı borçlanma imkanından memurların, isteğe bağlı veya zorunlu Bağ-Kur'luların (tarım Bağ-Kur dahil) ve isteğe bağlı SSK'lıların (tarım SSK dahil) da yararlanabileceği fark edilecektir.

Memuriyete başlamadan önce iki çocuk dünyaya getirmiş, kamu kurumunda memur olarak çalışan bir bayan, 1 Ekim'den sonra, emekliliğine (4 yıl kala) istifa eder de, bir işyerinde SSK'lı olarak bir gün de olsa çalışır ve aynı gün SGK'ya doğum borçlanması için başvurursa; borçlanma bedelini ödemek kaydıyla 4 yıl evvel emekli olabilecektir.

Bir bayan memuriyetten önce bir çocuk dünya getirdiyse, aynı formülü emekliliğine iki yıl kala uygulayabilecektir.

İsteğe bağlı veya esnaf ya da çiftçi olarak prim ödeyen bir bayanın, Bağ-Kur sigortalısı olmadan önce ya da boşta geçen zamanlarda iki tane çocuğu olmuşsa, 1 Ekim'den sonra emekliliğine 4 yıl kala SSK'lı (4/a'lı) olarak bir işyerinde işe başlaması ve aynı gün SGK'ya doğum borçlanması için müracaat edip, borcunu ödemesi halinde erken emekli olup, hemen emekli aylığı almaya başlayabilir.

Aynı yöntemi yaştan emekli olmak isteyen (kısmi emeklilik) bayanlar da kullanabilecektir.

SSK'ya isteğe bağlı prim ödeyen bir bayan, 1 Ekim'den sonra, normal emekliliğe ya da yaştan emekliliğe 4 yıl kala bir işyerinde çalışmaya başlarsa ve başladığı gün SGK'ya başvurup doğum borçlanması yaparsa 4 yıl erken emekli olacak ve hemen aylık almaya başlayabilecektir.

Erken emeklilikle elde edilecek kar 18.000 YTL.

1 Ekim - 31 Aralık 2008 tarihleri arasında 4 yıl (48 ay) için doğum borçlanması yapılması halinde ödenecek tutar (638,70 x 0,32 x 48) 9.810 YTL.dir,  SSK'dan bağlanacak en düşük aylık ise yaklaşık 580 YTL.dir.  Yani gelecek dört yılda alacağınız toplam aylık bugün için 27.840 YTL.dir.  Bu durumda hemen emekli olan bayanın kazancı 18.030 YTL. olacaktır.

Konuya ilişkin örnekler...

Örnek 1: Selma Hanım 1.1.1954 doğumludur. Herhangi bir işyerinde çalışmamış olan Selma Hanım 1.1.1988'de SSK'ya isteğe bağlı prim ödemeye başlamış ve toplam 2200 günü vardır. Normalde 4 yıl daha prim ödemesi gereken Selma Hanım, 1 Ekim'den sonra bir işe girer de bir gün dahi çalışırsa aynı gün SGK'ya doğum borçlanması için başvurabilir. İki çocuğu için 4 yıl (1440 gün) borçlanma yapan Selma Hanım, 3640 günle 4 yıl daha erken emekli olabilir.

Örnek 2: Zehra Hanım devlet memuru olmadan önce iki çocuk dünyaya getirmiştir. 1 Haziran 1970 doğumlu olan Zehra Hanım memuriyete 30 Temmuz 1996 tarihinde başlamıştır. Zehra Hanım doğum borçlanması yapmazsa, 53 yaşını dolduracağı 1 Haziran 2023 tarihinde emekli olacaktır. Ancak 1 Haziran 2019'da istifa eder ve 1 gün bile olsa özel bir işyerinde SSK'lı olarak çalışırsa doğum borçlanması hakkı kazanacaktır. Borçlanma yaparak borcunu ödeyen Zehra Hanım aynı gün 4 yıl daha erken emekli olabilecektir.

Resul Kurt'tan açıklama

Öncelikle, emeklilik için 08.09.2008 tarihinden sonra çalışmaya başlayan SSK’lı kadınların 58 yaşını ve 7000 gün sayısını doldurmaları gerektiğini belirtmeliyim. Ayrıca, 08.09.2008 tarihinden önce çalışmaya başlayan SSK’lı kadınlar ise kademeli emekliliğe tabi olduklarından ve emekli olabilmek için sigortalılık süresi, yaş ve prim gün sayısı koşulunu gerçekleştirmek zorundadırlar. 08.09.1999 tarihinden önce yürürlükte bulunan hükümlere göre yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanmış olanlar ile sigortalılık süresi 18 yıl ve daha fazla olan kadınlar ve sigortalılık süresi 23 yıl ve daha fazla olan erkekler hakkında, bu tarihten önce uygulanan hükümlere göre işlem yapılmaktadır.

Doğum sonrasında çalışmayan kadına 4 yıl borçlanma

Bu açıklamalardan sonra doğum borçlanmasının ayrıntılarını inceleyecek olursak, doğum yapan kadınların çalışma yaşamından uzaklaşmasıyla birlikte, emeklilik için gerekli gün sayılarını dolduramadıkları görülmektedir. İşte sosyal güvenlik reformuyla birlikte doğum yapan kadınlara 2 doğum ve her doğum için de 2’şer yıl borçlanma hakkı geliyor.

5510 sayılı Kanuna göre, 4/(a) (SSK) bendi kapsamındaki sigortalı kadının, iki defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine istinaden işyerinde çalışmaması ve çocuğunun yaşaması şartıyla talepte bulunulan süreleri borçlanabilecek.

Tebliğ taslağına göre, 5510 sayılı Kanunun 4/(a), 4/(b) ve 4/(c) bentlerine tabi olan sigortalılar için daha önce tabi oldukları mülga kanunlarda olmadığı halde bu Kanunun 41 inci maddesiyle ilk defa getirilen borçlanma sürelerinin 2008 yılı Ekim ayı başından sonra geçmesi gerektiği belirtilmiştir. Buna göre, tebliğ taslağının aynen yayınlanması halinde SSK’lılar 2006 yılından önceki doğumlarla ilgili borçlanma yapamayacak. Diğer bir deyişle ilgili 1988 yılında yapılan doğumla ilgili borçlanma hakkı tanınmış değil. Tebliğ taslağında eski doğumlar için borçlanma olabileceği yönünde bir değişiklik olmalı.

Borçlanma tutarı nasıl hesaplanacak

4/a sigortalılarının kendilerinin veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları ve talep tarihinde prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları (31.12.2008’e kadar 638,70.-YTL ile 4.151,70.-YTL) arasında olmak üzere, kendilerince belirlenecek günlük kazancın yüzde 32’si üzerinden borçlanma yapılabilecek. Asgari ücretten borçlanma yapıldığında aylık ödenecek tutar 204,38.-YTL olacak. Sigortalıların hesaplanacak primlerini borcun tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde ödemeleri şartı ile borçlandırılarak, borçlandırılan süreleri sigortalılıklarına sayılacak. Sigortalılık borçlanması ile aylık bağlanmasına hak kazanılması durumunda, ilgililere borcun ödendiği tarihi takip eden ay başından itibaren aylık bağlanacak.

Bir ay içinde ödenmeyen borçlanmalar için ise yeni başvuru şartı aranacak. Primi ödenmeyen borçlanma süreleri hizmetten sayılmayacak. Borçlanma sürelerinin ne şekilde belgeleneceğini belirlemeye Kurum yetkili olacak. Bu Kanuna göre tespit edilen sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler için borçlandırılma halinde, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlandırılan gün sayısı kadar geriye götürülecek.

Memurun doğum borçlanması farklı

İlgili ‘Kadına 4 yıl erken emeklilik fırsatı’ başlıklı yazıda verilen bir örnekte devlet memuru Zehra Hanım 1 Haziran 2019’da istifa eder ve 1 gün bile olsa özel bir işyerinde SSK’lı olarak çalışırsa doğum borçlanması yaparak 4 yıl daha erken emekli olabilecek denilmiş. Oysaki zaten memur kadınlara borçlanma hakkı var. Kaldı ki, borçlanma sadece gün sayısını artırıyor. Memur olarak çalışılan süreleri bir daha borçlanabilmek fiilen mümkün değil. Ve SSK’dan emekli olabilmek için memuriyet sonrasında en az 3,5 yıl SSK’lı çalışmak gerekir.

Memurlar ayrı mevzuata tabi. Mevzuatları gereği aylıksız izin talep etme hakkı bulunmaktadır. Doğum yapan memurlara istekleri halinde 104 üncü maddenin (A) bendinde belirtilen sürelerin bitiminden itibaren 12 aya kadar aylıksız izin verilir. İdarenin izin verip vermeme konusunda takdir hakkı bulunmamaktadır. Personel talep ettiğinde bu izni vermek zorundadır. Bu şekilde doğum izni kullanan kadın memurlar borçlanma yoluyla öteden beri primlerini ödeyebilmektedir.

Sonuç olarak, kadınlar emekli olabilmek için sigortalılık süresi, yaş ve prim gün sayısını doldurmak zorunda. Doğum borçlanması sadece gün sayısını artırıyor. Yoksa yaş ve sigortalılık süresini doldurmamışsa prim gününü doldurması emekli etmez. Emeklilik için gün sayısı dolsa bile sigortalılık süresi ve yaşı doldurmak gerekiyor. Doğum yapan kadına 4 yıl erken emeklilik gün sayısı eksik olan kadınlar için geçerli.


Yorum Yaz