100 Soruda Sosyal G�venlik (2)

9/11/2008

SORU 53: Malul k�z çocuklar�n�n ayl�klar� evlenmeleri halinde kesilecek mi?

Gerek k�z, gerekse erkek malul çocuklar�n ayl�klar� evlenmeleri halinde kesilmeyecek, ancak, çal��malar�, kendi çal��malar�ndan dolay� gelir/ayl�k almalar� veya maluliyet hallerini yitirmeleri durumunda ayl�klar� kesilecektir.

SORU 54: Emekli Sand��ndan ayl�k almakta iken evlenen k�z yetimlerin ayl�ktan ç�kmas� durumunda di�er ayl�k alanlar�n ayl�klar� yükseltilecek mi?

Evet, bu kanundan önce Emekli Sand�� Kanununa göre ba�lanm�� ayl�klar hakk�nda bu Kanunla yürürlükten kald�r�lan hükümleri de dâhil 5434 say�l� Kanun hükümlerine göre i�lem yap�laca��ndan Emekli Sand��ndan ayl�k almakta iken evlenen k�z yetimlerin ayl�ktan ç�kmas� durumunda di�er ayl�k alanlar�n ayl�klar� yükseltilecektir.

SORU 55: Yetim k�z çocuklar�na ayl�klar�n�n 24 kat� tutar�ndaki evlilik yard�m� yar�ya m� dü�ürülmektedir?

Hay�r, sadece daha önce e� ve k�z çocuklara ( Emekli Sand�� Kanununa göre anaya da ) verilen evlenme yard�m�n�n bundan sonra sadece yetim k�z çocuklar�na verilmesi hükmü getirilmi�tir. Di�er taraftan Emekli Sand�� Kanununda almakta olunan ayl��n 1 y�ll� tutar�nda hesap edilmekte olan bu yard�m bu Yasayla 24 ay tutar�na yükseltilmektedir.

SORU 56: Evlenme ödene�i hangi miktar üzerinden ve kimlere verilecektir ?

Bu Kanun uyar�nca, evlenme ödene�i yetim k�z çocuklar�na almakta olduklar� ayl�klar�n 24 ayl�k tutar� miktar�nda ödenecektir.

SORU 57: Yeni Yasaya göre sigortal�n�n anne ve babas�na hangi �artlarla ölüm ayl�� ba�lanacakt�r? Bir hak kayb� söz konusu mu?

Yeni düzenleme ile ölen sigortal�dan dolay� ana ve babalara ayl�k ba�lanmas� için e� ve çocuklardan artan hisse bulunmas�, her türlü gelirlerinin asgari ücretin net tutar�ndan az olmas� ve gelir/ayl�k almamas� �artlar� getirilmi�tir. Ana ve baban�n 65 ya��n üstünde olmas� halinde artan hisse ko�ulu aranmayacakt�r. Mevcut uygulamada, SSK sigortal�lar�n�n ana ve babalar�na ölüm ayl�� ba�lanabilmesi için sigortal�n�n öldü�ü tarihte e� ve çocuklardan artan hisse bulunmas� ko�ulu aranmakta idi. Yeni düzenleme ile artan hissenin sonradan olu�mas� halinde de ana ve babaya ayl�k ba�lanmas� imkan� getirilmi�tir.

SORU 58: Kanun �ehitlerin anne ve babalar�na ayl�k ba�lanmas�na ili�kin �artlarda herhangi bir de�i�iklik getiriyor mu?

Emekli Sand�� Kanunundaki �ehit anne ve babalar�na ayl�k ba�lama ko�ullar� aynen korundu�undan herhangi bir de�i�iklik söz konusu de�ildir.

SORU 59: Görevli oldu�um bir s�rada geçirmi� oldu�um bir kazadan dolay� malul olarak görevimden ayr�ld�m. Emekli Sand�� vazife malullü�üm kabul edilmedi. Bu Kanun bana bir hak getiriyor mu?

Hay�r, bu Kanun geçmi�teki vazife malullü�ü durumlar�n� de�i�tirecek herhangi bir düzenleme getirmemektedir.

SORU 60: Malullük ayl�� ba�lanabilmesi için hangi �artlar aranmaktad�r ?

Devredilen üç sosyal güvenlik SGK.unun norm ve standart birli�i gözetilerek 10 y�l sigortal�l�k ve 1800 gün �art� ile malullük ayl�� ba�lanmas�, sigortal�, ba�ka birinin sürekli bak�m�na muhtaç derecede malul ise 1800 gün prim ödemi� olmas� �art�yla malullük ayl��na hak kazanmas� öngörülmü�tür.

SORU 61: Devlet memurlar�nda da maluliyet için sigortal�lar gibi % 60 oran�nda çal��ma gücü kayb� m� aranacak?

Hay�r, devlet memurlar� vazifelerini yapamayacak �ekilde meslekte kazanma gücünü kaybetmi� olmalar� halinde de malul say�lacaklard�r.

SORU 62: Malulen emekliye ayr�lmak suretiyle görevimden ayr�ld�m. Ancak hizmet sürem 10 y�l� doldurmad�� için taraf�ma ayl�k ba�lanmay�p toptan ödeme yap�lm��t�. Bu Kanun bana bir hak getiriyor mu?

Bu Kanuna göre malullük sebebiyle emekli ayl�� ba�lanabilmesi “ En az on y�ldan beri sigortal� bulunup, toplam olarak 1800 gün ( 5 y�l ) veya ba�ka birinin sürekli bak�m�na muhtaç derecede malûl olan sigortal�lar için ise sigortal�l�k süresi aranmaks�z�n 1800 ( 5 y�l ) malûllük, ya�l�l�k ve ölüm sigortalar� primi bildirilmi� olmas�” �art�na ba�lanm��t�r. E�er durumunuz bu kapsama giriyorsa ve görevinizden ayr�ld�ktan sonra herhangi bir sigortal�l�k hâline tabi olarak çal��mam�� iseniz ya da borçlanaca��n�z ya da ihya edece�iniz hizmetleri ile birlikte prim ödeme gün say�s� bak�m�ndan Kanun hükümlerine göre malullük ayl��na hak kazanman�z halinde taraf�n�za malullük ayl�� ba�lanabilecektir.

SORU 63: Memuriyet görevime sakatl�k kontenjan�ndan atanmad��m için özürlülere ili�kin haklardan yararlanam�yordum. Yeni yasa bu konuda bir kolayl�k getiriyor mu?

Evet. Kanunun yürürlü�e girdi�i tarihten önce i�tirakçi olanlardan, göreve ba�lamadan önce al�nm��, en az % 40 oran�nda özürlü olduklar�n� gösterir sa�l�k kurulu raporu bulunanlar ile en az yüzde 40 oran�nda do�u�tan özürlü olduklar�n� belgeleyenler yeni düzenleme ile 15 y�l hizmet ile ya�l�l�k ayl��ndan yararlanacaklard�r.

SORU 64: % 55 oran�nda sakat�m ve halen vergi indiriminden yararlanmak suretiyle sigortal� olarak çal��yorum. Yeni kanunla benim emekli olma �artlar�m de�i�iyor mu?

Yeni Kanunda; Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortal� olanlardan, sakatl�� nedeniyle vergi indiriminden yararlananlar�n emekli olma �artlar�nda herhangi bir de�i�iklik yap�lmam�� ve müktesep haklar korunmu�tur.

SORU 65: Özürlü sigortal�lara ya�l�l�k ayl�� ba�lanmas�n�n �artlar� a��rla�t�r�lmakta m�d�r?

Özürlü sigortal�lara ya�l�l�k ayl�� ba�lanmas�n�n �artlar�n�n a��rla�t�r�lmas�n�n söz konusu olmay�p kolayla�t�r�lmaktad�r. 506 say�l� Kanunun 60 �nc� maddesine göre birinci derece sakatl�� olanlar 15 y�l sigortal�l�k süresi 3600 gün, ikinci derece sakatl�� olanlar 18 y�l sigortal�l�k süresi 4000 gün, üçüncü derece sakatl�� olanlar 20 y�l sigortal�l�k süresi 4400 gün �artlar�n� yerine getirmeleri halinde ya�l�l�k ayl��ndan yararlanmakta iken, 5510 say�l� Kanunla çal��ma gücündeki kay�p oran� %50 ila %59 aras�nda olanlar 16 y�l sigortal�l�k süresi 4320 gün, %40 ila %49 aras�nda oldu�u anla��lan sigortal�lar 18 y�l 4680 gün �artlar�n� yerine getirmeleri halinde kendilerine ya�l�l�k ayl�� ba�lanacakt�r. Ayr�ca yeni düzenleme ile çal��ma gücündeki kay�p oran�na ba�l� olarak ayl�k ba�lanmas� öngörülmü� olup, bu da sigortal�lar�n lehine bir düzenlemedir.

SORU 66: Özürlü oldu�um halde, özürlülerle ilgili mevzuat dahilinde atamam yap�lmad�� için özürlülere tan�nan erken emeklilik hakk�ndan yararlanam�yordum. Bu Kanun bana bir hak getiriyor mu?

Evet, bu Kanunun yürürlü�e girdi�i tarihten önce Emekli Sand�� Kanunu hükümlerine tabi olarak çal��maya ba�lam�� olup, çal��maya ba�lamadan önce ilgili mevzuat�na göre al�nm�� ve en az % 40 oran�nda özürlü olduklar�n� gösterir sa�l�k kurulu raporu bulunanlar ile en az % 40 oran�nda do�u�tan özürlü olduklar�n� belgeleyenlerden ayl�k talep tarihinde devlet memuru olarak çal��maya devam edenlere; en az 15 y�l hizmetleri bulunmas� halinde emekli ayl�� ba�lanabilecektir.

SORU 67: Sa�lam olarak devlet memuriyetine girdikten sonra sakatland�m. Ancak özürlülere tan�nan erken emeklilik hakk�ndan yararlanam�yorum. Bu Kanun bana bir hak getiriyor mu?

Evet, Devlet memurlar�ndan çal��maya ba�lad�ktan sonra sakatlanm�� olanlar�n bu Kanundan sonra, SGK.ca yetkilendirilen sa�l�k hizmet sunucular�n�n sa�l�k kurullar�nca usulüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayana�� t�bbî belgelerin incelenmesi sonucu, SGK. Sa�l�k Kurulunca çal��ma gücündeki kay�p oran�n�n; a) % 50 ilâ % 59 aras�nda oldu�u anla��lmas� ve 16 y�l hizmetinin bulunmas�, b) % 40 ilâ % 49 aras�nda oldu�u anla��lmas� ve 18 y�l hizmetinin bulunmas� halinde kendilerine Emekli Sand�� Kanunu hükümlerine göre ayl�k ba�lanabilecektir.

SORU 68: Emniyet Hizmetleri S�n�f�nda çal��maya devam ediyorum. Polis akademisinde geçen sürelerimin emeklili�ime say�lmas� mümkün mü?

Evet, ilk defa bu Kanunla, Emniyet Hizmetleri S�n�f�nda Kanunun 4 üncü maddesinin birinci f�kras�n�n (c) bendi kapsam�nda çal��makta olanlar�n, Polis Akademisinde geçen ba�ar�l� e�itim sürelerini borçlanmak suretiyle hizmetlerine ilave ettirmeleri imkan� getirilmi�tir.

SORU 69: Halen Astsubay olarak görev yapmaktay�m. Göreve ba�lamadan önce yüksekokulda geçen sürelerim var bunlar� emeklili�ime sayd�rabilir miyim?

Evet, ilk defa bu Kanunla; Kanunun yürürlü�e girmesinden önce üniversitelerin çe�itli fakülte, yüksek okul veya meslek yüksek okullar�nda kendi hesab�na ö�renim yapt�ktan sonra muvazzaf astsubay nasbedilenlerin sözü edilen okullarda geçen ba�ar�l� ö�renim sürelerini borçlanmak suretiyle hizmetlerine ilave ettirmeleri imkan� getirilmi�tir.

SORU 70: Bu Kanundan sonra malûl çocu�u bulunan kad�nlara emeklilik yönünden baz� kolayl�klar sa�land�� söyleniyor do�ru mudur?

Evet, Bu Kanunla ilk defa; emeklilik veya ya�l�l�k ayl�� ba�lanmas� talebinde bulunan kad�n sigortal�lardan ba�ka birinin sürekli bak�m�na muhtaç derecede malûl çocu�u bulunanlar�n, Kanunun yürürlü�e girdi�i tarihten sonra geçen prim ödeme gün say�lar�n�n dörtte birinin prim ödeme gün say�lar� toplam�na eklenmesi ve eklenen bu sürelerin emeklilik ya� hadlerinden de indirilmesi uygulamas� getirilmi�tir. Bu suretle kendilerine daha erken emekli olma imkan� sa�lanm��t�r.

SORU 71: Hizmet yetersizli�i sebebiyle 5434 say�l� Kanun uyar�nca kendilerine veya hak sahiplerine ayl�k ba�lanamayanlara, 5510 say�l� Kanunun yürürlü�ünden sonra borçlanma yapmak suretiyle ayl�k ba�lanabilir mi?

5510 say�l� Kanunun yürürlü�e girdi�i 2008 y�l� Ekim ay� ba��ndan önce kamu idarelerindeki görevlerinden ayr�lanlardan, ayr�ld�klar� tarihte 5434 say�l� Kanunun ilgili hükümlerine göre malullük veya emekli ayl�� ba�lanabilmesi için yeterli hizmet süresi bulunmayan ve görevden ayr�ld�ktan sonra herhangi bir sigortal�l�k haline tabi olarak çal��mam�� olanlar�n, 2008 y�l� Ekim ay� ba��ndan önce ölenlerin 5434 say�l� Kanun hükümlerine göre, yeterli hizmet süresi bulunmad�� için ayl�k ba�lanamam�� olan dul ve yetimlerinin borçlanacaklar� hizmetleri ile birlikte prim ödeme gün say�s� bak�m�ndan Kanun hükümlerine göre ayl��a hak kazanmalar� ve müracaatlar� halinde, borçlanma i�lemleri bu Kanunla yürürlükten kald�r�lan hükümleri de dahil 5434 say�l� Kanuna göre hesap edilerek, kendilerine ödemenin yap�ld�� tarihi takip eden ay ba��ndan itibaren 5434 say�l� Kanun hükümleri uyar�nca ayl�k ba�lanacakt�r

SORU 72: Belediye ba�kanl�� yapm�� SSK emeklisiyim. Bu Kanunla Emekli Sand��ndan emekli olan belediye ba�kanlar� gibi tazminat alabilecek miyim.

Kanunun yürürlük tarihinden önce, seçimler neticesinde belediye ba�kan� olarak görev yapm�� olanlardan, Kanunun yürürlük tarihinden önce 5434 say�l� Kanunun ek 68 inci maddesine göre makam tazminat� ve buna ba�l� olarak temsil veya görev tazminat� ödenenler hariç olmak üzere; Sosyal güvenlik kanunlar�na göre emeklilik veya ya�l�l�k ayl�� almakta olanlardan; 5434 say�l� Kanunun yürürlükten kald�r�lan 39 uncu maddesine göre ayl�k ba�lanmas� �artlar�n� haiz olanlara, Kanunun yürürlük tarihinden itibaren, haiz olmayanlara ise bu �artlar� haiz olduklar� tarihten itibaren 5434 say�l� Kanunun Kanunla yürürlükten kald�r�lan ek 68 inci maddesinde belirtilen �artlar da dikkate al�narak, emsali belediye ba�kan�n�n almakta oldu�u makam tazminat� ve buna ba�l� olarak temsil veya görev tazminat� tutar�, almakta olduklar� emeklilik veya ya�l�l�k ayl�klar�na ilave edilmek suretiyle ödenecektir.

SORU 73: Hiç çal��mam yok. �ste�e ba�l� sigortal� olabilir miyim? Sa�l�k hizmetlerinden yararlanabilir miyim?

Yeni düzenleme ile Türkiye'de yasal olarak ikamet edenlerden 18 ya��n� dolduran ve talepte bulunanlar iste�e ba�l� sigortal� olabilecektir. �ste�e ba�l� sigortal� olmak için SSK’da aranan 1080 gün ile Emekli Sand��nda aranan 10 y�ll�k hizmet süresi �artlar� kald�r�lm�� ve bunlara genel sa�l�k sigortas� primi ödemeleri suretiyle sa�l�k hizmetlerinden yararlanma imkan� getirilmi�tir.

SORU 74: K�smi süreli çal��yorum. Eksik sürelerimi iste�e ba�l� ödeyebilir miyim?

Yap�lan yeni düzenleme ile 30 günden az süreli i�lerde çal��anlara eksik sürelerini iste�e ba�l� sigortal� olarak tamamlamalar� imkan� getirilmi�tir.

SORU 75: Bu Kanuna göre devlet memuru olarak iste�e ba�l� i�tirakçilik hakk�m kald�r�l�yor mu? Art�k iste�e ba�l� i�tirakçilik Ba�- Kur kapsam�nda m� de�erlendirilecek?

5510 say�l� Kanunun Geçici 4. maddesi uyar�nca; 5434 say�l� Kanuna göre i�tirakçi iken gerek 5510 say�l� Kanunun yürürlü�e girdi�i tarihten önce gerekse yürürlü�e girdi�i tarihten sonra görevinden ayr�lanlar ile bunlardan Kanunun yürürlü�e girdi�i tarihten sonra devlet memuru olarak yeniden çal��maya ba�layanlardan, 657 say�l� Devlet Memurlar� Kanununa ve di�er personel kanunlar� ile kendi kurulu� kanunlar�na göre Emekli Sand�� i�tirakçisi olarak en az 10 y�l çal��t�ktan sonra görevinden istifaen ayr�lm�� olanlar ya da müstafi say�lanlar görevlerinden ayr�ld�klar� tarihten itibaren 6 ay içinde yaz�l� olarak müracaat etmeleri halinde eskiden oldu�u gibi iste�e ba�l� i�tirakçilikleri sa�lanacak ve bu süreler 4 / ( c ) kapsam�nda (memuriyet hizmeti gibi) de�erlendirilecektir.

SORU 76: Bu Kanunla yurtd��nda geçen sürelerin borçland�r�lmas� ile ilgili bir de�i�iklik getirildi mi?

3201 say�l� Kanunda yap�lan de�i�iklikle, l8 ya��n� doldurmu� Türk Vatanda�lar�n�n Türk Vatanda�� olarak yurt d��nda geçen ve belgelendirilen sigortal�l�k süreleri ile bu sürelerin aras�nda veya sonunda her birinde bir y�la kadar olan i�sizlik süreleri ve yurt d��nda ev kad�n� olarak geçen süreleri borçlanma kapsam�na al�nm��t�r. Yurtd��nda geçen hizmet sürelerini borçlanmak isteyenler, Türkiye’de son defa; Sosyal Güvenlik SGK.una tabi çal��malar� varsa borçlanma i�lemleri SGK.umuzca, 506 say�l� Kanunun geçici 20’nci maddesine tabi sand�klardan birine tabi çal��mas� varsa borçlanma i�lemleri ilgili sand�kça sonuçland�r�lacakt�r. Ayr�ca, Türkiye’de herhangi bir Sosyal Güvenlik SGK.una tabi çal��mas� bulunmayanlar�n yurtd��nda geçen sigortal� süreleri ile ev kad�nl��nda geçen sürelerinin borçlanma i�lemleri de SGK.umuzca yap�lacakt�r. Kendilerine veya hak sahiplerine sosyal güvenlik sözle�mesi uygulanmak suretiyle k�smi ayl�k ba�lanm�� olanlar�n borçlanma i�lemleri ayl�� ba�layan SGK.un bu Kanundaki sigortal�l�k statüsüne göre sonuçland�r�lacakt�r. SGK.umuzca yap�lacak yurtd�� hizmet borçlanma talepleri için,Son defa Sosyal Sigortalar SGK.una veya Ba�-Kur’ a tabi çal��mas� olanlar, yada Türkiye’de hiç çal��mas� olmayanlar veya yurtd��nda ev kad�nl��nda geçen süreleri bulunanlar Sosyal Sigortalar Genel Müdürlü�ü Yurtd�� Borçlanma ve Tahsis ��lemler Daire Ba�kanl�� veya Sosyal Güvenlik �l Müdürlüklerine Daha önce 5434 say�l� Kanun kapsam�nda çal��m�� ise Sosyal Sigortalar Genel Müdürlü�ü Kamu Görevlileri Emeklilik ��lemleri Daire Ba�kanl��’na ba�vuracaklard�r.

SORU 77: 5510 say�l� Kanuna göre Kamu görevlilerinin tescil i�lemleri nas�l yap�lacakt�r?

5510 say�l� Kanunun 4 üncü maddesinin birinci f�kras�n�n (c) bendi kapsam�nda çal��maya ba�layanlar (kamu görevlileri) göreve ba�lad�klar� tarihten itibaren sigortal� say�lacaklar ve bu tarihlerden itibaren on be� gün içinde sigortal� i�e giri� bildirgesi ile SGK.a “e-sigorta” yoluyla bildirimleri yap�lacakt�r.

SORU 78: 5510 say�l� Kanun uyar�nca Kamu görevlilerinin sigortal�l�klar� ne zaman sona erecek ve bildirim i�lemi nas�l yap�lacakt�r?

5510 say�l� Kanunun 4 üncü maddesinin birinci f�kras�n�n (c) bendi kapsam�nda sigortal� say�lanlar�n sigortal�l�klar�; 1) Ölüm halinde veya ayl�k ba�lanmas�n� gerektiren hallerde, görev ayl�klar�n�n kesildi�i tarihi takip eden ayba��ndan, 2) 8/6/1949 tarihli ve 5434 say�l� Kanunun 40 �nc� maddesinde belirtilen ya� hadleri ile s�hhi izin sürelerinin doldurulmas� halinde ise bu süre ve hadlerin dolduruldu�u tarihleri takip eden ayba��ndan, 3) Di�er hallerde ise görevden ayr�ld�klar� tarihten, itibaren sona erecek ve haklar�nda haz�rlanacak sigortal� i�ten ayr�l�� bildirgesi, sigortal�l��n sona ermesini takip eden on gün içinde düzenlenerek kamu idarelerince “ e-Sigorta” yolu ile SGK.a bildirilecektir. Yer de�i�tirme suretiyle bir SGK.dan di�er bir SGK.a nakledilenler hakk�nda sigortal� i�ten ayr�l�� bildirgesi ile gerekli bildirimler yap�l�r. Bu sigortal�lar�n, malullük veya ya�l�l�k ayl�� ba�lanmas� taleplerinde SGK.lar�nca emekliye sevk onay�, ölüm halinde (tahsis taleplerinde) ise sigortal� i�ten ayr�l�� bildirgesi gönderilmesi yeterlidir.

SORU 79: 5510 say�l� Kanundan sonra ilk defa kamu görevlisi olacaklar hangi sürelerini borçlanabilirler ?

5510 Say�l� Kanunun 4 üncü maddesinin birinci f�kras�n�n (c) bendi uyar�nca ilk kez kamu görevlisi olarak sigortal� olacaklar; a)Er veya erba� olarak silah alt�nda veya yedek subay okulunda geçen sürelerini, b) Personel mevzuatlar�na göre ayl�ks�z izinde geçen sürelerini, c) Sigortal� olmaks�z�n doktora ö�reniminde veya t�pta uzmanl�k için, yurt içinde veya yurt d��nda geçirdikleri normal doktora veya uzmanl�k ö�reniminde geçen sürelerini, ç) Sigortal� olmaks�z�n avukatl�k staj�n� yapanlar�n (bitirenlerin) normal stajda geçen sürelerini, d) Hekimler fahri asistanl�kta geçen sürelerini, e) Seçim kanunlar� gere�ince görevlerinden istifa edenlerin, istifa ettikleri tarih ile seçimin yap�ld�� tarihi takip eden ayba��na kadar aç�kta geçirdikleri sürelerini, f) Fakülte veya yüksek okullarda kendi hesab�na okuduktan sonra subay veya astsubayl��a nasp edilen veya yedek subayl�k hizmetini takiben subayl��a geçirilenler ile fakülte ve yüksekokullarda kendi hesab�na okuduktan sonra, komiser yard�mc�s� veya polis memuru olarak atananlar ba�ar�l� ö�renim sürelerini borçlanabilirler.

SORU 80: Sigortal�y�m ve halen itibari hizmet kapsam�ndaki bir i�te çal��yorum. Bu yasa hakk�m� elimden al�yor mu?

Kanunla SSK’l�lar için halen uygulanmakta olan itibari hizmet süresi uygulamas�na son verilerek, fiili hizmet süresi zamm� uygulamas�na geçilmi�tir. Yeni düzenleme ile sigortal�lar�n Kanunun yürürlü�e girdi�i tarihe kadar itibari hizmet süresi kapsam�nda geçen süreleri mevcut kanunlar do�rultusunda 3600 gün ko�ulu aranmaks�z�n emeklilik haklar�na yans�t�lacakt�r. Kanunun yürürlük tarihinden sonra ise, çal��lan i�in fiili hizmet süresi zamm� kapsam�ndaki bir i� olmas� halinde, sigortal�lar fiili hizmet süresi zamm�ndan yararland�r�lacaklard�r.

SORU 81: Fiili hizmet zamm� kapsam� niçin de�i�tirilmektedir ?

Fiili hizmet süresi zamm� kapsam�ndaki i�ler; a��r, riskli ve sa�l��a zararl� olup, çal��anlar� fiziki, ruhi ve fizyolojik bak�mdan olumsuz yönde etkileyen, dolay�s�yla bu i�lerde çal��anlar� di�er çal��anlara göre daha fazla y�pratt�� için ömürlerini k�saltan i�lerdir. Mevcut uygulamada kapsam içerisinde bulunan baz� i�ler, teknolojideki geli�meler ve çal��ma ko�ullar�n�n iyile�tirilmesi nedeniyle zamanla y�prat�c� olmaktan ç�kt�� halde, bu i�lerde çal��anlara hala fazladan hizmet ilavesi yap�lmas�, di�er kesimlerde çal��anlar aleyhine bir adaletsizlik olu�turmaya ba�lam��t�r. Bu olumsuzluklar�n ortadan kald�r�lmas� amac�yla, Yeni düzenlemede; bu kapsamdaki i�ler belirlenirken; Avrupa Birli�i ve geli�mi� ülke uygulamalar� esas al�narak i� sa�l��, i� güvenli�i ve teknolojik geli�meler incelenmi� ve i�yerlerinde her türlü tedbir al�nmas�na ra�men yapt�klar� i�ler dolay�s�yla çal��anlar�n�n ya�am beklentisi ülke ortalamas�n�n alt�nda kalan i� kollar� için bu uygulaman�n yap�lmas� benimsenmi�tir. Bu bak�mdan, baz� i� ve i�yerlerinin fiili hizmet süresi zamm� kapsam�ndan ç�kar�ld�� hususu do�rudur.

SORU 82: Sa�l�k hizmetlerinden yararlanmam için �artlar nelerdir?

Mevcut uygulamada sa�l�k hizmetlerinden yararlanabilmek için SSK sigortal�lar�n�n kendisine 90 gün, bakmakla yükümlü olduklar� ki�ilere 120 gün, Ba�-Kur sigortal�lar� için 240 gün hastal�k sigortas�ndan prim ödeme �art�, yeni düzenleme ile 30 güne indirilmi�tir.

SORU 83: Sa�lik hizmetlerinin özelle�tirilece�i ve ücretlendirilece�i söyleniyor. Sa�l�k hizmeti paral� m� olacak?

Sa�l�k hizmetleri paral� hale getirilmemektedir. 15 haziran 2007 tarihinden önce Ba�-Kur ve SSK’l�lar özel hastanelerden k�s�tl� olarak yararlanmaktayd�lar. 15 haziran 2007 sonras�nda Ba�-Kur, SSK ve Emekli Sand�� mensuplar� e�it olarak özel hastanelerden yararlanmaya ba�lad�lar. Bu Kanunda sigortal�lar esas itibariyle herhangi bir ücret ödemeden sözle�meli sa�l�k kurulu�lar�ndan yararlanabileceklerdir. Ancak; Kamu sa�l�k kurulu�lar� standart hizmetler d��nda kalan otelcilik hizmeti ve ö�retim üyesi ücreti için ilave ücret alabileceklerdir. Sözle�meli özel sa�l�k kurulu�lar� ve vak�f üniversitelerinin alabilece�i ilave ücretlerin tavan�n� Sa�l�k Hizmetleri Fiyatland�rma Komisyonunca belirlenen sa�l�k hizmet bedellerinin bir kat�na kadar olmak üzere Bakanlar Kurulu belirleyecek, SGK. da bu s�n�r içinde yeni bir tavan belirleyebilecektir. SGK., ilave ücret al�nmayacak sa�l�k hizmetlerini belirleyebilecektir. (Yo�un Bak�m, Göz Hastal�klar�, Kalp ameliyat ve giri�imleri vb) Mevcut uygulamada sa�l�k tesisleri, hastan�n veya yak�n�n�n önceden yaz�l� onaylar�n� almak kayd�yla tavan� olmayan ilave ücret talep edebilmekteyken Kanun ile bu tavan %30 ile s�n�rlanm��t�r. Sa�l�k tesislerinin mutlak %30 ilave ücret almalar� �art� da bulunmamaktad�r. Bugün oldu�u gibi birçok sa�l�k tesisi hiç ilave ücret almadan hastalar� tedavi edeceklerdir. Kamu sa�l�k kurulu�lar�nca herhangi bir ilave ücret ödemeden sa�l�k hizmeti vereceklerdir.

SORU 84: Ba�-kur’luyum. Borcum oldu�unda sa�l�k hizmeti alabilecek miyim?

Mevcut uygulamada, prim borcunuzun olmas� halinde sa�l�k hizmetinden kendiniz ve bakmakla yükümlü oldu�unuz ki�iler yararlanamamaktad�r. Yap�lan düzenleme ile 60 günlük borcunuzun olmas� sa�l�k hizmeti alman�za engel te�kil etmemektedir. Primlerin ödeme süresi ile ilgili yap�lan düzenleme sebebiyle 3 aya varan süre içerisinde kendiniz ve bakmakla yükümlü oldu�unuz ki�ilerin sa�l�k hizmetlerinden yararlanabilmeleri mümkündür. Ayr�ca, 18 ya��ndan küçük çocuklar�n�z borcunuzla ba�lant�l� olmaks�z�n sa�l�k hizmetlerinden yararland�r�lacakt�r.

SORU 85: Sa�l�k hizmetlerinden hangilerine kat�l�m pay� ödeyece�im?

Yeni düzenleme ile mevcut uygulamaya paralel olarak; ayakta tedavilerde hekim ve di� hekimi muayenesinde, ortez, protez, iyile�tirme araç ve gereçleri ile ayakta tedavide sa�lanan ilaçlardan kat�l�m pay� al�nmas� öngörülmü�tür.

SORU 86: ��sizim ve hiçbir yerden gelirim yok. Yasa ç�kt��nda sa�l�k hizmetinden yararlanabilecek miyim?

Yeni düzenleme ile aile içinde ki�i ba�� geliri asgari ücretin üçte birinden az olmas� nedeniyle genel sa�l�k sigortas� primini ödeme gücü olmayan vatanda�lar�m�z�n primleri Devlet taraf�ndan kar��lanmak suretiyle sa�l�k hizmetlerinden yararland�r�lmalar� sa�lanmaktad�r.

SORU 87: Her türlü sa�l�k kurulu�una gidebilecek miyim?

Sigortal�lar sözle�meli kamu ve özel sa�l�k hizmeti sunucular�ndan istediklerine müracaat edebileceklerdir. Kald� ki acil hallerde sözle�mesiz sa�l�k kurulu�lar�na da gidilebilecektir.

SORU 88: 18 ya��ndan küçük olan herkes genel sa�l�k sigortas� kapsam�na al�nacak m�?

Evet, 18 ya��ndan küçük çocuklar, anne veya babalar�n�n sigortal� olup olmad��na bak�lmaks�z�n genel sa�l�k sigortas� kapsam�nda olacaklar ve sa�l�k yard�mlar�ndan yararlanacaklard�r.

SORU 89: Sigortal�n�n 25 ya��n� doldurmu� k�z çocuklar� anne veya babalar�ndan dolay� sa�l�k hizmetlerinden yararlanabilecek mi ?

Yeni düzenleme ile sa�l�k sigortas� bak�m�ndan bakmakla yükümlü olunan çocuklar�n en fazla 25 ya��na kadar bu haklardan yararlanaca�� öngörülmekle birlikte, Kanunun yürürlü�e girdi�i tarihte sa�l�k yard�mlar�na müstahak olanlar�n durumlar�nda de�i�iklik olana kadar mevcut haklar�n�n verilmesine devam edilecektir. Ayr�ca, k�z çocuklar� iste�e ba�l� sigorta kapsam�nda sa�l�k primlerini ödeyebilece�i gibi prim ödeme gücünden yoksun iseler 60 �nc� madde kapsam�nda primleri devlet taraf�ndan ödenerek sa�l�k yard�mlar�ndan yararlanmalar� mümkün bulunmaktad�r.

SORU 90: Protez, iyile�tirme araç ve gereçleri için ödeme yapacak m�y�m

Mevcut uygulamada sigortal�lardan protez, ortez, iyile�tirme araç ve gereçleri için belli miktarlarda kat�l�m pay� al�nmaktad�r. Yeni düzenleme ile bu konuda genel anlamda herhangi bir de�i�iklik yap�lmam�� olup, söz konusu hizmetlerden kat�l�m pay� al�nmaya devam edilecektir. Yap�lan düzenlemede, 3713 say�l� Kanuna göre ayl�k ba�lanm�� malûller ile ayn� Kanun kapsam�na giren olaylar sebebiyle vazife malûllü�ü ayl�� alan er ve erba�lar�n sa�l�k kurulu raporuyla ihtiyaç duyduklar� her türlü ortez/protez ve di�er iyile�tirici araç/gereçler için herhangi bir kat�l�m pay� veya fark al�nmaks�z�n ve k�s�tlama getirilmeksizin kar��lanmas� yönünde düzenleme yap�lm��t�r.

SORU 91: �ste�e ba�l� sigortaya devam eden kad�n sigortal� e�inden dolay� sa�l�k yard�m�ndan yararlanamayacak m�?

Mevcut uygulamada, iste�e ba�l� sigortal�lar�n sa�l�k yard�mlar�ndan yararlanamamalar� önemli bir eksiklikti. Yeni düzenlemeyle iste�e ba�l� sigortal�lara sa�l�k primi ödemek ko�uluyla sa�l�k hizmetinden yararlanma hakk� getirildi�inden, kendi sigortal�l�� sebebiyle sa�l�k hizmetinden yararlanacak iste�e ba�l� sigortal�lar�n, e�lerinden dolay� sa�l�k hizmeti almalar�na gerek kalmayacakt�r

SORU 92: ��sizlik ödene�i almaktay�m. Genel sa�l�k sigortas� beni kapsama al�yor mu? Primlerimi nas�l ödeyece�im.

��sizlik ödene�i alanlar da genel sa�l�k sigortas� kapsam�nda olup, sa�l�k sigortas� primleri Türkiye �� SGK.u taraf�ndan ödenecektir.

SORU 93: Primini ödemeyen vatanda�lar sa�l�k hizmeti alamayacaklar m�?

Prim ödeme yükümlüsü oldu�u halde sa�l�k hizmeti sunucusuna ba�vurdu�u tarih itibariyle 60 günden daha az prim borcu bulunanlar�n sa�l�k hizmetlerinden yararlanmamas� söz konusu de�ildir. Ayr�ca, 18 ya��n� doldurmam�� olan ki�iler, t�bben ba�kas�n�n bak�m�na muhtaç olan ki�iler, acil haller, i� kazas� ile meslek hastal�� halleri, bildirimi zorunlu bula��c� hastal�klar, koruyucu hekimlik hizmetlerinde, anal�k hallerinde, afet ve sava�ta ve grev ve lokavt durumlar�nda prim borcuna ve prim ödeme gün say�s�na bak�lmaks�z�n tedavileri sa�lanmaktad�r.

SORU 94: Prim borcu olan esnaf ve sanatkarlar ile ailelerinin sa�l�k yard�m�ndan yararlanabilecekler mi ?

1479 say�l� Kanunda esnaf ve sanatkarlar ile ailelerinin sa�l�k yard�mlar�ndan yararlanmalar� için hiç prim borcu olmamas� gerekmekte iken tasar� ile prim ödeme yükümlülükleri, takip eden aydan ba�lat�lmak ve 1 ay prim borcunu aksatmalar� durumunda dahi sa�l�k yard�mlar�ndan yararlanma imkan� getirilmi�tir.

SORU 95: ��sizlik sigortas�ndan yararlananlar sosyal sigorta ve genel sa�l�k sigortas� kapsam�na al�nacak m� ?

Mevcut uygulamada i�sizlik ödene�i ödenen sürelerde sigortal�lar hastal�k sigortas� yard�mlar�ndan yararlanmaktad�rlar. Kanunda i�sizlik ödene�i ödenen sigortal�lar genel sa�l�k sigortal�s� say�lmakta ve bunlar�n bakmakla yükümlü oldu�u ki�iler de genel sa�l�k sigortas� yard�mlar�ndan yararlanabilme imkan�na kavu�maktad�rlar.

SORU 96: Sa�l�k hizmetleri için ek ücret al�nacak m� ?

Genel sa�l�k sigortas�nda sigortal�lar esas itibariyle herhangi bir ücret ödemeden sözle�meli sa�l�k kurulu�lar�ndan yararlanabileceklerdir. Ancak; kamu sa�l�k kurulu�lar� standart hizmetler d��nda kalan otelcilik hizmeti ve ö�retim üyesi ücreti için ilave ücret alabileceklerdir. Sözle�meli özel sa�l�k kurulu�lar� ise belirlenen s�n�r dahilinde ilave ücret alabileceklerdir. Acil hallerde sözle�mesiz sa�l�k kurulu�lar�na yap�lan müracaatlarda, tedavi bedelleri SGK.ca kar��lanacakt�r. Bu durumda, sözle�meli ve sözle�mesiz sa�l�k kurulu�lar� ilave ücret alamayacaklard�r

SORU 97: Bugün i�siz kalan bir sigortal� 6 ay süreyle ücretsiz tedavi olabiliyordu. �imdi bu hak ellerinden mi al�n�yor?

Genel sa�l�k sigortas�n�n ya�ama geçirilmesi ile hiçbir birey genel sa�l�k sigortas� kapsam�ndan ç�kamayacaklard�r. Sadece ba�ka bir kapsamda genel sa�l�k sigortal�s� olacaklard�r. Prim ödeme gücü olmayanlar�n primleri devlet taraf�ndan kar��lanacakt�r. Ayr�ca yap�lan düzenleme ile; sigortal�l�k niteli�ini kaybetti�i tarihten itibaren son bir y�l içinde 90 gün prim ödeme gün say�s� olan ki�ilere, sonras�ndaki genel sa�l�k sigortal�l��ndan kaynaklanan prim borcu olup olmad��na bak�lmaks�z�n 90 gün genel sa�l�k sigortas� yard�mlar�ndan yararlanmalar� sa�lanacakt�r.

SORU 98- Emekli Ba�-Kur’lular�n maa�lar�ndan 10 y�l süreyle % 10 oran�nda genel sa�l�k sigortas� primi mi kesilecek?

1986 y�l�ndan bu yana kendi nam ve hesab�na çal��an sigortal�lardan, aktif sigortal�l�k döneminde 10 y�ldan daha az süreyle sa�l�k sigortas� primi ödeyerek emekli olanlar�n, sa�l�k sigortas� primi ödeme süresini 10 y�la tamamlayacak �ekilde ayl�klar�ndan % 10 oran�nda kesinti yap�lmaktad�r. Bu uygulama aktif sigortal�l�k döneminde 10 y�l sa�l�k sigortas� primi ödemi� olanlar� kapsamamakta, dolay�s�yla bunlar�n ayl�klar�ndan herhangi bir kesinti de yap�lmamaktad�r. Bu Kanunla da mevcut uygulaman�n devam� öngörülmü�tür.

SORU 99: Ye�il kartl�lar kanun yürürlü�e girdikten sonra sa�l�k hizmetlerinden faydalanmaya devam edecekler mi?

Ye�il kartl�lar Kanunun yürürlü�e girdi�i tarih itibariyle 2 y�l süreyle sa�l�k hizmetlerinden faydalanacaklar, 2 y�l�n sonunda ise primleri devlet taraf�ndan ödenmek suretiyle genel sa�l�k sigortas�ndan yararlanmaya devam edeceklerdir.

SORU 100: Ye�il kart hangi kritere göre verilecektir?

Kanunun 60 �nc� maddesinin birinci f�kras�n�n (c) bendinin (1) numaral� alt bendi uyar�nca, aile içindeki gelirin ki�i ba��na dü�en ayl�k tutar� brüt asgari ücretin 1/3’ünden az olan vatanda��m�z genel sa�l�k sigortas� kapsam�nda bulunmaktad�r. 3816 say�l� Kanunda net asgari ücretin 1/3’ü esas al�n�rken Kanunda vatanda�lar�m�z�n lehine olarak brüt asgari ücretin 1/3’ünün esas al�nmas� öngörülmü�tür.

SEDAT ERGEN�

Sergen�

9/11/2008

100 Soruda Sosyal G�venlik (2)

0 yorum yaz�lm��t�r

Son Yaz�lar�m

Kategorilerim

Arkada�lar�m

Ba�lant�lar�m